Whistleblower

Whistleblowing tl'aministraziun provinziala

Le insciödit "whistleblowing“ é bele gnü metü sö y regolamenté cun lege dan da agn tla Talia, sciöche mosöra por se stravardé dala coruziun. Le whistleblowing dess porté pro a descurí reac y d'atres aziuns nia legales o mancianzes te n'organisaziun.

Por chësta rajun ti vëgnel dé ala porsona che fej na segnalaziun (a chëra che al ti vëgn ince dit "whistleblower“), che dá informaziuns sön le desfiramënt probabl de de te aziuns ilegales, na proteziun legala.

Chësta sconanza prevëiga da öna na pert che la segnalaziun fata al responsabl dla prevenziun dla coruziun y dla trasparënza vëgnes tratada cun na gran resservatëza. Insciö pó por ejëmpl ma le responsabl dla prevenziun dla coruziun y dla trasparënza y n pice numer de colaboradus y colaboradësses savëi che che al é la porsona che á fat la segnalaziun. Tl cheder dles inrescides aministratives internes, che vëgn metüdes a jí do na segnalaziun, ne ti vëgnel nia lascé alsavëi a d'atres unités organisatives l'identité dla porsona che á fat la segnalaziun. Chësc vel ince por dötes les atres indicaziuns, da chëres che an podess capí che che al é la porsona che á fat la segnalaziun.

Les atres unités organisatives, trates ite tl inrescimënt dla situaziun, mëss ma controlé sce ci che é gnü segnalé é veramënter vëi. Ala fin ti dáres jö ala porsona responsabla dla prevenziun dla coruziun y dla trasparënza na relaziun sön i resultac arjunc do sü controi. La porsona responsabla dla prevenziun dla coruziun y dla trasparënza tol ala fin na dezijiun sön ci mosöres che al vá eventualmënter debojëgn da tó.

La porsona che fej la segnalaziun vëgn ince sconada, ajache al é proibí da se vendiché cuntra ëra. Al ne pó gní tut degöna mosöra che desvantajëies o danajëies zënza rajun la porsona che fej la segnalaziun, porvia de süa segnalaziun.

Tles seziuns dessot ciafëise de plü detais sön la desposiziun varënta, che é gnüda mudada l'ultimo iade tres le decret legislatif n. 24/2023 (da chiló inant: dlgs. n. 24/2023).

L'aministraziun provinziala á adaté süa prozedöra por dé jö y lauré fora les segnalaziuns de whistleblowing ales desposiziuns nöies, dantadöt por ci che reverda les condiziuns, les modalités y i limic dl whistleblowing.

Chiló dessot vëgnel descrit la prozedöra por l'elaboraziun dles segnalaziuns:

Whistleblowing - Prozedöra por l'elaboraziun dles segnalaziuns de informaziuns sön violaziuns

Canai de segnalaziun

Les segnalaziuns de informaziuns sön les violaziuns pó gní fates por scrit y a usc, tres un de chisc canai de segnalaziun interns.

Les segnalaziuns por scrit pó gní ortiades:

  • tres la plataforma informatica aposta che é da ciafé chiló: Plataforma Whistleblowing
  • don jö personalmënter la segnalaziun scrita o la ortian tres posta. Te chësc caje mëss la segnalaziun gní metüda te na coperta STLÜTA cun scrit lassura "CONFIDENZIAL PERSONAL“. La misciun por dé jö o ortié por posta la segnalaziun é:

Provinzia autonoma de Balsan
Secretariat general dla Provinzia
a m. dl responsabl dla prevenziun dla coruziun y dla trasparënza
Palaz provinzial 1, Plaza Silvius Magnago n. 1, 39100 Balsan

Por mëte jö la segnalaziun pó la porsona che fej la segnalaziun scrí fora le formular aposta.

La segnalaziun por scrit mëss gní a vigni moda sotescrita dala porsona che fej la segnalaziun y al mëss gní ajunté na copia de n documënt d'identité. Por garantí la resservatëza dl'identité dla porsona che fej la segnalaziun vëgnel aconsié da ne mëte nia adöm la segnalaziun y la copia dl documënt d'identité, mo da mëte la copia dl documënt te na picia coperta stlüta pro. La picia coperta vëgn spo metüda – cun la segnalaziun – te na majera coperta, che vëgn dada jö personalmënter o tres posta ala misciun dada dant dessura.

Informaziuns aladô dl articul 14 dl Regolamënt UE 2016/679 dl Parlamënt europeich y dl Consëi di 27 d’aurí dl 2016 sön l’elaboraziun di dac personai di mediadus/dles mediadësses, dles porsones atocades y de d’atres porsones nominades te na segnalaziun de informaziuns sön na violaziun

Desćiariede chiló les informaziuns

Les segnalaziuns a usc pó gní fates:

  • tolon sö n messaje a usc tres la plataforma informatica aposta, che é da ciafé chiló: Plataforma Whistleblowing. Tratan la registraziun dl messaje a usc müda le software automaticamënter la usc dla porsona che fej la segnalaziun, a na moda che ara ne sides nia da conësce.
  • damanan n'incuntada direta cun le responsabl dla prevenziun dla coruziun y dla trasparënza. Tl cheder dl'incuntada nominada dessura, che é da mëte a jí te n tëmp adaté, pó la porsona che fej la segnalaziun dé jö süa detlaraziun sön chëra che al vëgn metü jö n verbal scrit. Do che al é gnü metü jö le verbal ciafa la porsona che á fat la segnalaziun la poscibilité da ti ciaré al verbal dl'incuntada, da lascé fá comedöres sce al vá debojëgn y atesté i contignüs sotescrion le verbal.

L'aministraziun pó a vigni moda fá i controi che vá debojëgn ince do avëi ciafé na segnalaziun anonima, tan inant che ara é detaiada assá y ara contëgn na descriziun detaiada cun particolars. Tl respet dla desposiziun dl articul 16, coma 4 dl dlgs. di 10 de merz dl 2023, n. 24, ne pó indere les porsones che fej segnalaziuns anonimes nia ghiré les mosöres de proteziun por se instësses, preodüdes dala lege por le ciamp dl whistleblowing.

Le canal de segnalaziun estern

Tla Talia vëgn le canal de segnalaziun estern gestí dal’Autorité nazionala cuntra la coruziun (ANAC).

Aladô dl articul 6 dl dlg. di 10 de merz dl 2023, n. 24, pó la porsona che fej la segnalaziun fá la segnalaziun tres le canal de segnalaziun estern, sce al é öna de chëstes condiziuns canche al vëgn fat la segnalaziun:

Dötes les informaziuns sön les condiziuns y les modaliés por dé jö na segnalaziun esterna é da ciafé sön la plata web dl'ANAC, sot: https://www.anticorruzione.it/-/whistleblowing

Informaziuns sön la prozedöra

Tl'aministraziun provinziala pó chëstes categories de porsones fá na segnalaziun de informaziuns sön les violaziuns:

  • le personal dependënt dl'aministraziun provinziala;
  • i lauranc autonoms y i titolars de n contrat de colaboraziun, i profescionisć lëdi y i consulënc, sciöche ince i volontars y i praticanc (paiá o nia paiá), che laora pro y por l'aministraziun provinziala;
  • i lauranc o i colaboradus, che laora pro sogec publics o privac, che ti fej avëi bëgns al'aministraziun provinziala, ti pita sorvisc o fej laurs;
  • porsones cun funziuns de aministraziun, gestiun, control, verda o rapresentanza pro l'aministraziun provinziala, ince sce chëstes funziuns vëgn ma eserzitades efetivamënter.

Cun "violaziun" él miné chës aziuns o mancianzes che danajëia l'interes publich o l'integrité dl'aministraziun provinziala y se referësc a:

  • iregolarités, violaziuns de prescriziuns contables o desposiziuns de dërt zivil, sciöche ince reac;
  • d'atres aziuns proibides o mancianzes preodüdes espressamënter dales zifres 2), 3), 4), 5) y 6) dl articul 2, coma 1, lëtra a) dl dlgs. di 10 de merz dl 2023, n. 24.

De chëstes segnalaziuns ne vëgnel nia tigní cunt tl cheder dl'inrescimënt dla situaziun:

  • segnalaziuns de situaziuns, che ne reverda no le personal no le ciamp de ativité dl'aministraziun provinziala;
  • segnalaziuns, che vëgn fates tla forma anonima;
  • segnalaziuns che se basëia ma sön sospec o ciacoles, sciöche ince, segnalaziuns che reverda situaziuns bele conesciüdes;
  • reclamaziuns, ghiranzes o pretenüdes che é coliades cun n interes personal dla porsona che fej la segnalaziun y che reverda ma so raport individual de sorvisc o de laur o sü raporc de laur cun so superiur;
  • segnalaziuns de violaziuns, che mëss bele gní regolamentades da ac dl'UE o ac nazionai, preodüs dala seziun II dl'injunta dl dlgs. di 10 de merz dl 2023, n. 24, o che rapresentëia l'atuaziun de chi ac dl'UE, preodüs tla seziun II dl'injunta dles diretives dl'UE 2019/1937, ince sce ai n'é nia preodüs tla seziun II dl'injunta dl dlgs. di 10 de merz dl 2023, n. 24.

La porsona che fej la segnalaziun, che lascia alsavëi informaziuns sön violaziuns cun süa segnalaziun, á le dërt da s'anuzé dles mosöres de proteziun preodüdes, tan inant che:

  • la porsona che á fat la segnalaziun â, canche ara á fat la segnalaziun, na rajun por araté che les informaziuns sön les violaziuns denunziades ti corespogness ala verité y tocass tl ciamp d'aplicaziun dl dlgs. di 10 de merz dl 2023, n. 24;
  • la segnalaziun vá a öna cun les desposiziuns dla 2. seziun dl dlgs. di 10 de merz dl 2023, n. 24.

La sconanza legala preodüda dal dlgs. di 10 de merz dl 2023, n. 24 por la porsona che fej la segnalaziun, tol ite chëstes mosöres de segurëza:

  • la proibiziun de vendëta y la sconanza da na vendëta; 
  • mosöres de sostëgn; 
  • limitaziuns dla responsabilité; 
  • sanziuns; 
  • condiziuns particolares por la validité de renunzies y comparaziuns, che á sciöche oget i dërc y les mosöres de prevenziun preodüs.

Cun "vendëta“ él miné vigni aziun o mancianzia – ince ma sce al é gnü porvé o manacé – che vëgn a se le dé porvia de na segnalaziun y tres chëres che al vëgn o pó gní a se le dé diretamënter o indiretamënter n desvantaje por la porsona che á fat la segnalaziun. Pro les vendëtes tochel dantadöt ince:

  • le lizenziamënt, la sospenjiun o mosöres somiëntes;
  • la trasferimënt de dovëis, la mudaziun dl post de laur, le smendrimënt dl paiamënt, la mudaziun dl orar de laur;
  • l'infliziun de mosöres disciplinares o d'atres sanziuns – ince finanziares;
  • la costriziun, l'intimaziun, le mobbing o l'emarginaziun;
  • la descriminaziun o le tratamënt desvantajé;
  • la desdita antizipada o l'anulamënt de n contrat de fornidöra de marcianzia o sorvisc.

Les segnalaziuns pó ma gní adorades tla mosöra che vá debojëgn por tó les mosöres de conseguënza.

Dötes les porsones che laora fora, bel anfat te ci funziun, na segnalaziun, mëss se tigní ala segretëza por ci che reverda l'identité dla porsona che á fat la segnalaziun y d'atri dac o d'atres informaziuns, che podess revelé süa identité ince ma indiretamënter. Chësc vel ince por l'organ che se crüzia dl desfiramënt dla mosöra disciplinara.

Zënza le consëns formal dla porsona che fej la segnalaziun ti pól ma gní dit l'identité y vigni atra informaziun, da chëra che an podess ciafé sö diretamënter o indiretamënter l'identité, ai colaboradus autorisá che tol sö la segnalaziun o che se crüzia de mosöres de conseguënza sön les segnalaziuns. Por chësta rajun vëgnel, canche al vëgn metü a jí l'inrescimënt sön la situaziun, despartí chës perts dla segnalaziun che contëgn i dac personai dla porsona che fej la segnalaziun dales atres perts che reverda ma ci che é gnü segnalé. An adora ma les ultimes perts nominades dessura dla segnalaziun por l'inrescimënt dla situaziun.

Tl cheder dla prozedöra disciplinara metüda a jí eventualmënter porvia de na segnalaziun pó l'identité dla porsona che fej la segnalaziun ma gní dada dant sce al é dötes chëstes condiziuns:

  • la contestaziun dl'infraziun disciplinara se basa en pert o daldöt sön la segnalaziun;
  • la conescënza dl'identité dla porsona che fej na segnalaziun é indespensabla por la defenüda dla porsona denunziada;
  • la porsona che fej la segnalaziun dá le consëns da dí che che ara é.

Sciöche "porsona atocada“ él miné na porsona naturala o iuridica dada dant tla segnalaziun, che dess avëi cometü la violaziun o avëi albü da nen fá a val' moda cun la violaziun.

Cina la fin dla prozedöra, che vëgn metüda a jí porvia dla segnalaziun, vëgn l'identité dla porsona atocada y de d'atres porsones nominades tla segnalaziun sconada tl respet dles medemes garanzies, che é preodüdes por la porsona che fej la segnalaziun.

La segnalaziun n'é nia sotmetüda al dërt d'azes ai documënc aministratifs, y al dërt d'azes scëmpl y general da pert dla zitadinanza.

Tl respet dl'osservanza dles desposiziuns nominades dessura pó la porsona atocada gní ascutada sö tl cheder dl inrescimënt dla situaziun, y mëss gní ascutada sö sön süa domanda; ara pó ince gní ascutada sö tres tutes de posiziun scrites o documënc.

Te set dis dala recioiüda dla segnalaziun, ti vëgnel relascé ala porsona che á fat la segnalaziun na confermaziun de racioiüda, olache al vëgn ince dé dant danterater les fondamëntes legales y les fases fondamentales dla prozedöra, les mosöres de sconanza preodüdes dala lege y i dac de contat por les comunicaziuns eventuales.

Les segnalaziuns che é tlermënter zënza motivaziun y chëres che vá a öna cun un di caji de esclujiun nominá dessura, pó gní archiviades. Les mosöres d'archiviaziun vëgn publicades tl ciamp "Aministraziun trasparënta“ sön la plata internet istituzionala dla Provinzia.

Les segnalaziuns de informaziuns sön violaziuns che reverda le personal o le ciamp d'ativité de d'atri ënc, ne vëgn nia ortiades inant d'ofize por garantí la resservatëza dla porsona che fej la segnalaziun.

La porsona che fej la segnalaziun pó te vigni momënt damané do informaziuns sön la situaziun atuala dl'elaboraziun de süa segnalaziun.

Tl termo de alplü 3 mëisc dala data dla confermaziun de racioiüda o - sce al n'é nia na confermaziun de racioiüda - te trëi mëisc do che al é tomé le termo de set dis dala data dl'ortiada dla segnalaziun, tol le responsabl dla prevenziun dla coruziun y dla trasparënza ala fin na dezijiun sön la prozedöra; al tol chëstes mosöres alternatives:

  • l'archiviaziun dla segnalaziun (aladô dles modalités descrites dessura), sce chëstes se desmostra nia motivades aladô di resultac dl inrescimënt sön la situaziun;
  • la trasmisciun dla segnalaziun al'autorité iudiziara, ala Curt di Cunc y/o al'ANAC, por l'eserzize de sües competënzes, sce al vëgn sö che la segnalaziun é daldöt o en pert vëi;
  • la comunicaziun dla situaziun segnalada al organ responsabl dla prozedöra disciplinara y/o ales atres unités organisatives responsables por relascé les mosöres che vá debojëgn ti caji singui. 

Ince la porsona che á fat la segnalaziun y á dé dant altamo na misciun de contat vëgn informada sön sciöche la prozedöra vá fora.